Urgentiecodes bij 112

Elke hulpdienst geeft met een code aan hoeveel spoed een melding heeft. Hieronder staan de codes van ambulance, brandweer en politie op een rij, plus de GRIP-niveaus voor grote incidenten — allemaal in gewone taal.

In de live meldingen en het archief zie je deze codes voor elke alarmering terug. Wil je één losse code opzoeken? Kijk dan in het P2000-woordenboek.

Ambulance: A1, A2 en B

De meldkamer ambulancezorg werkt met een A- en B-indeling. De A staat voor spoed, de B voor besteld (planbaar) vervoer. Ambulancezorg Nederland noemt A1 en A2 de enige twee spoedeisende urgenties — er is dus geen A0, C1 of C2 in de Nederlandse indeling die wij kunnen onderbouwen. Over de codes die je op sommige andere sites wél tegenkomt: lees de FAQ hieronder.

Code	Betekenis	Tijd	Signalen
A1	Hoogste spoed, mogelijk levensbedreigend	Geen toezegging; 15 min is een sprei- en planningsnorm	Zwaailicht en sirene
A2	Spoedeisend, niet direct levensbedreigend	Geen toezegging	Meestal zonder sirene
B (besteld vervoer)	Besteld, planbaar vervoer zonder spoed	Op afspraak	Geen signalen

Over die responstijden. Ambulancezorg Nederland is hierover expliciet: de Nederlandse norm van 15 minuten voor de meest urgente spoedinzet is te herleiden naar een groeimodel waarin die 15 minuten als spreidingsnorm zijn ingevoerd om de standplaatsen van de ambulances te bepalen. De responstijden zijn volgens de branche “veelal gebaseerd op bijvoorbeeld logistieke, politieke en financiële overwegingen”. Wie dus schrijft “de ambulance is er binnen 15 minuten”, gebruikt een planningsgetal als garantie. Zie de bronnen onderaan deze pagina.

Brandweer: prioriteit en brandklasse

Ook de brandweer rijdt met een prioriteit: Prio 1 met spoed en signalen, Prio 2 snel maar zonder sirene. Daarnaast schaalt de brandweer een brand in op grootte — hoe groter de classificatie, hoe groter de inzet. Let op bij brandweer-meldingen: P1 is daar de alledaagse code, geen teken van een grote ramp. In ons eigen archief staat bij de brandweer meer P1 dan P2; wie “prio 1” leest als “ernstige brand” heeft het mis.

Klasse	Wat het betekent	Schaal van de inzet
Kleine brand	Beperkte omvang	Kleinste inzet
Middelbrand	Grotere brand; bij de brandweer een eigen team	Groter
Grote en zeer grote brand	Omvangrijke brand; opschaling en vaak GRIP	Grootst, soms over gemeentegrenzen heen

Bij de brandweer bestaan deze klassen als eigen teams (Team MIDDELBRAND, Team GROTE BRAND, Team ZEER GROTE BRAND). Hoeveel voertuigen er werkelijk uit rijden, hangt af van het incident en de regio; de brandweer publiceert daarvoor geen vaste lijst en wij geven er dus geen getal voor.

Zie ook Prio 1 / Prio 2, gebouwbrand en natuurbrand.

Politie: Prio 1, 2 en 3

De politie deelt meldingen in drie prioriteiten in. Let op: de politie alarmeert vrijwel altijd via het versleutelde C2000-netwerk, dus op deze site zie je politiemeldingen maar zelden.

Prio	Betekenis	Signalen
Prio 1	Direct gevaar of levensbedreigend; zo snel mogelijk ter plaatse	Zwaailicht en sirene
Prio 2	Spoed, maar geen direct levensgevaar	Meestal zonder sirene
Prio 3	Geen spoed; wordt op afspraak of later opgepakt	Geen signalen

GRIP: opschaling bij grote incidenten

Bij een groot of complex incident wordt opgeschaald volgens GRIP. Elk niveau regelt wie de leiding heeft en hoe breed de coördinatie loopt.

Niveau	Coördinatie	Leiding
GRIP 1	Op de plek van het incident	Leider ter plaatse (CoPI)
GRIP 2	Bron- én effectgebied eromheen	Operationeel team (ROT)
GRIP 3	Eén gemeente bedreigd	Burgemeester
GRIP 4	Meerdere gemeenten	Voorzitter veiligheidsregio

Daarboven bestaan nog GRIP 5 (meerdere veiligheidsregio's) en GRIP Rijk (landelijke coördinatie). Meer hierover lees je bij Veiligheidsregio Drenthe.

Wat is een capcode?

Naast de urgentiecode bevat elke P2000-alarmering één of meer capcodes: unieke nummers van zes of zeven cijfers die aangeven wélke pager, eenheid of kazerne wordt opgeroepen. De urgentiecode zegt dus hoe snel er gereden wordt, de capcode zegt wie er komt. Zie je in een melding een reeks als "120901" staan, dan is dat zo'n capcode — geen huisnummer of postcode.

Lees de volledige uitleg op de capcode-pagina in het woordenboek.

Veelgestelde vragen over urgentiecodes

›Wat is het verschil tussen A1 en A2?

A1 is de hoogste spoed voor de ambulance: een mogelijk levensbedreigende situatie, met zwaailicht en sirene. A2 is wel spoedeisend maar niet direct levensbedreigend; de ambulance rijdt meestal zonder sirene. Volgens Ambulancezorg Nederland zijn A1 en A2 de enige twee spoedeisende urgenties in Nederland.

›Binnen welke tijd moet een ambulance bij een A1-melding zijn?

Vaak wordt 15 minuten genoemd, maar lees dat met zorg. Ambulancezorg Nederland schrijft dat die 15 minuten zijn ingevoerd als sprei- en planningsnorm om te bepalen waar ambulances moeten staan, en dat de responstijd niet zorginhoudelijk is onderbouwd. Het is dus geen toezegging, maar de manier waarop het net is ingericht.

›Waarom staat A0, B1, B2, C1 of C2 hier niet?

Omdat wij die indeling voor Nederland niet kunnen onderbouwen. Ambulancezorg Nederland noemt A1 en A2 als de twee spoedeisende urgenties. Op internet circuleren indelingen waarin A0 'directe inzet' betekent en B1/B2 op complexiteit of reistijd worden ingedeeld; de pagina's waar die beschrijvingen stonden zijn niet meer online, en wij zetten geen codes op een site die op nooddienstverkeer wordt gevonden. Wat wij wél in het archief zien, is A1 en A2 — en drie keer de lettercombinatie A0 in een andersoortige alarmering.

›Wat betekent Prio 1 bij de brandweer of politie?

Prio 1 (prioriteit 1) is de hoogste spoed: de eenheid rijdt met optische en geluidssignalen (zwaailicht en sirene) en mag afwijken van de normale verkeersregels. Prio 2 is snel maar zonder sirene; Prio 3 heeft geen spoed.

›Rijdt een ambulance altijd met zwaailicht en sirene?

Nee. Alleen bij spoed — een A1 en soms een A2 als de situatie onderweg ernstiger blijkt. Besteld (planbaar) B-vervoer rijdt gewoon mee in het verkeer, zonder signalen.

›Wat betekent een prio 1 melding?

Een prio 1 melding is een alarmering met de hoogste spoed: de meldkamer stuurt de dichtstbijzijnde eenheid direct met zwaailicht en sirene. In de P2000-tekst zie je dat vaak als 'P 1' of 'PRIO 1' aan het begin van de melding.

›Wat is een GRIP-opschaling?

GRIP (Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure) is een vaste structuur om de samenwerking tussen hulpdiensten en bestuur op te schalen bij grote incidenten — van GRIP 1 (coördinatie op de plek van het incident) tot GRIP 4 en hoger (meerdere gemeenten of regio's).